How to protect your family from dengue — the DOH 4S strategy, the symptoms to watch, and the warning signs that mean go to the hospital now. Libre. Walang jargon.
Dengue is spread by the Aedes mosquito, which bites mostly in the early morning and late afternoon and breeds in clean, still water — even a bottle cap's worth. There's no magic cure. What protects your family is preventing the bite and catching the warning signs early. This guide follows the Department of Health's official guidance.
SEARCH AND DESTROY — Hanapin at sirain ang pinamumugaran ng lamok: lalagyan ng tubig, lumang gulong, paso, at kahit maliit na nakatambak na tubig.
SELF-PROTECTION — Magsuot ng mahabang manggas at pantalon, at gumamit ng mosquito repellent.
SEEK EARLY CONSULTATION — Pumunta agad sa health center kapag lumagpas sa 2 araw ang lagnat.
SUPPORT FOGGING — Suportahan ang fogging kapag may outbreak, ayon sa health authorities.
Gawin ang "4 o'clock habit": bawat hapon, mga alas-kwatro, maghanap at maglinis ng mga pwedeng pamugaran ng lamok sa paligid ng bahay — kahit isang beses kada linggo, malaki ang ipinagkakaiba.
2. Mga sintomas ng dengue
Biglang mataas na lagnat (kadalasan 2–7 araw)
Matinding sakit ng ulo at sakit sa likod ng mata
Sakit ng kasu-kasuan at kalamnan ("breakbone fever")
Pagduduwal, pagsusuka, pagkawala ng gana
Pamamantal sa balat (hindi laging nangyayari) at pagkapagod
Kung may lagnat na lumampas sa 2 araw, magpatingin agad sa pinakamalapit na health center o doktor — huwag hintayin lumala.
3. ⚠️ Warning signs — pumunta agad sa ospital
Pumunta KAAGAD sa ospital kung mayroon ng kahit isa sa mga ito:
Matinding sakit ng tiyan
Walang-tigil na pagsusuka
Pagdurugo ng gilagid o ilong, o dugo sa suka o dumi
Hirap sa paghinga
Sobrang hina, antok, o pagkabalisa; malamig at basa-basa ang balat
Mag-ingat lalo kapag bumababa na ang lagnat (ika-3 hanggang ika-7 araw) — dito kadalasan nagiging severe dengue, na nakamamatay kung hindi maagang magagamot.
4. Habang may lagnat — supportive care
Uminom ng maraming tubig at iba pang likido para hindi ma-dehydrate. Magpahinga.
Gamitin ang paracetamol para sa lagnat.
HUWAG uminom ng aspirin o ibuprofen — nagdaragdag ito ng panganib ng pagdurugo.
Bantayan ang warning signs sa itaas. Kung lumitaw o hindi makainom ng tubig, dalhin agad sa ospital.
I-protektahan ang maysakit sa kulambo para hindi makagat ng lamok at kumalat ang dengue.
Official source: Department of Health (DOH) — Dengue Prevention and Control Program. This guide is for general information; always follow your doctor and your nearest health center. In any life-threatening emergency, call 911.
